کوردی فارسی English
بیروڕای ئازاد
خوێندنه‌وه‌یه‌ك بۆ بزووتنه‌وه‌ی‌ سه‌وز، دوای 22ی رێبه‌ندان
16 / 2 / 2010
مه‌نووچێهر ئاته‌ش پووش

رێژیمی كۆماری ئیسلامی كه‌ له‌ هه‌موو جۆره‌ پره‌نسیپ و سنوورێكی ئه‌خلاقی دووره‌ ، مانه‌وه‌ی خۆی له‌ نیزامیگه‌ری و زمانی توندوتیژ ده‌زانێ ، لاوازیی رێكخستن و ته‌شكیلاتیی جووڵانه‌وه‌ی‌ سه‌وز له‌ لایه‌كی دیكه‌، به‌ قازانجی ته‌واو بوه‌.
چاوه‌ڕوان نه‌ده‌كرا كه‌ جووڵانه‌وه‌ی‌ سه‌وز له‌ رۆژی 22ی‌ رێبه‌نداندا سه‌ركه‌وتنێكی ئیستڕاتیژیك وه‌ده‌ست بێنێ ، به‌ڵام به‌ سرنجدان به‌وه‌ كه‌ نه‌ده‌توانرا رێپێوانی ئازاد و هێمنانه‌ی‌ ناڕازایه‌تی له‌ ئێران به‌ڕێوه‌ بچێ ، هه‌وڵیان دا له‌ رێپێوانی حكومه‌تیی كه‌ڵك وه‌رگرن و دواتر ده‌سكه‌وتێكی باش له‌ راستای سه‌ركه‌وتنی جووڵانه‌وه‌ وه‌ده‌ست بێنن.
لایه‌نگران و پلانداڕێژه‌ڕانی جووڵانه‌وه‌ی‌ سه‌وز پێیان وابوو كه‌ ئه‌گه‌ر خۆپێشاندانێكی هێمنانه له‌ دژی حكومه‌ت له‌ رۆژی 22ی‌ رێبه‌ندان دا وه‌ڕێ بخه‌ن ، ده‌سه‌ڵاتی زاڵ ، هه‌ست به‌ هێز كاریگه‌ریی ئه‌و جووڵانه‌وه‌یه‌ ده‌كا و له‌وانه‌یه‌ وتووێژ یان دانوستانی له‌گه‌ڵ بكا ، به‌ڵام زۆر كه‌س له‌سه‌ر ئه‌و باوه‌ڕه‌ن كه‌ تاكتیكی به‌شداریكردنی ناڕازییان به‌ بێ هێما یا بێ سه‌مبوول(ره‌نگی سه‌وز و درووشم) له‌و رێپێوانانه‌دا به‌ قازانجی كۆماری ئیسلامی ته‌واو بوو و حكومه‌ت به‌شداريی ناڕازییانی ده‌ست به‌تاڵیشی به‌ لایه‌نگرانی خۆی له‌قه‌ڵه‌م دا و به‌ روونی له‌ راگه‌یه‌نه‌ گشتییه‌كانی دا نیشانی دا.
پێم خۆشه‌ لێره‌دا ئه‌و لاوازییه‌‌ تاكتیكییه‌كانی سه‌وزه‌كان له‌ رۆژی 22ی‌ رێبه‌ندانی 1388 و به‌گشتی له‌ 8 مانگی رابردوو دا ، به‌و شێوه‌یه‌ شی یان خاڵبه‌ندی بكه‌م‌:
1.  له‌ 8 مانگی رابردوو دا هه‌وڵی سه‌وزه‌كان ، هه‌وڵێكی ئاشتیخوازانه‌ بۆ گۆڕانی "تدریجی" نیزام بۆ سیسته‌مێكی دیمۆكراتیك بوه‌‌ ، به‌ واتایه‌كی دیكه‌ رووخانی‌ رێژیم ئیستراتیژی ئه‌و گۆڕانه‌ نه‌بوه‌‌.
زۆر كه‌س پێی وایه‌ له‌ چوارچێوه‌ی‌ ئه‌و نیزامه‌ دا گۆڕان پێك نایه‌ و هاتنه‌دی دێمۆكراسی و ئازادی ، ته‌نیا رێگا چاره‌سه‌ریی كێشه‌كان و گه‌یشتن به‌ دێمۆكراسی و مافی ژیانی ئینسانه‌كان ، نه‌مان و له‌ نێوچوونی ئه‌و حكومه‌ته‌یه‌ ، به‌ڵام سه‌رانی سه‌وز خۆیان له‌و باسانه‌ نه‌داوه‌.
2. جووڵانه‌وه‌ی‌ سه‌وز له‌ بواری رێكخستن و ته‌شكیلاتييه‌وه‌ زۆر لاوازه‌ و زۆر جار ژێستی ته‌شكیلاتیی به‌ هێز ده‌گرێ ، ئه‌وه‌ له‌ حاڵێك دایه‌ كه‌ كارتی نیزامیی رێژیم هه‌موو به‌رنامه‌رێژییه‌كی سه‌وزه‌كان هه‌ڵده‌وه‌شێنێته‌وه‌.
له‌ لایه‌كی دیكه‌ نا هه‌مه‌گیر بوونی جووڵانه‌وه‌ی‌ سه‌وز له‌ ناوچه‌كانی دیكه‌ و له‌ نێو گه‌لانی دیكه‌ی‌ ئێراندا و نا‌هه‌ماهه‌نگ بوون له‌گه‌ڵ هێز و حیزب و رێكخراوه‌كانی ئه‌و ناوچانه‌ كه‌ ده‌سه‌ڵات و نفوزیی تایبه‌تیيان له‌ ناوچه‌كه‌ی خۆیاندا هه‌یه‌ ، وای كردوه‌ كه‌ ئه‌و بزووتنه‌وه‌یه‌ نه‌توانێ ده‌رك به‌ كه‌موكۆڕییه‌كانی دیكه‌ی‌ ئێران بكا.
3. پێكهاتنی یان پێكنه‌هاتنی خۆپێشاندانێكی به‌رینی جووڵانه‌وه‌ی‌ سه‌وز له‌ تاران ، بۆ رێژیمی كۆماری ئیسلامی ، هه‌ڵبژاردن له‌ نێوان مان و نه‌مانه‌. ئه‌وان به‌ باشی له‌ ناڕه‌زایه‌تیی قووڵی خه‌ڵكی وڵات تێگه‌یشتوون و ده‌زانن كه‌ ئه‌گه‌ر سه‌ركه‌وتنی سه‌وزه‌كان نیزیك بێته‌وه‌ ، زۆربه‌ی‌ هێزه‌كانی نێو حكومه‌ت ده‌گه‌ڵیان ده‌كه‌ون.كه‌وایه‌ ده‌سه‌ڵاتداران هه‌وڵ ده‌ده‌ن هه‌ر جۆره‌ خۆپێشاندانێكی ناڕه‌زایه‌تی ، هه‌ر له‌ ده‌ستپێكدا بێده‌نگ بكه‌ن.
4.  رانه‌گه‌یاندنی شوێنی كۆبوونه‌وه‌ و خۆپێشاندانی سه‌وزه‌كان له‌ تاران تا پێش له‌ رۆژی 22ی رێبه‌ندان ، به‌ جۆرێك كه‌ زۆربه‌یان ئاگاداری ئه‌وه‌ نه‌بوون و زۆر له‌ سه‌وزه‌كان له‌ گۆڕه‌پانی ئازادی و ئینقلابی تاران كۆبوونه‌وه‌ به‌ڵام هیچیان بۆ نه‌كرا و بێده‌نگه‌یان لێ كرد.
5. موحافیزه‌كار بووني سه‌وزه‌كان یه‌كێكی دیكه‌ له‌و‌ هۆكارا‌نه‌یه‌ ، چونكه‌ ئه‌گه‌ر ئه‌وان زووتر شوێنی خۆپێشاندانه‌كانیان راگه‌یاندبا و رێكخستن و هه‌ماهه‌نگی باشی بۆ كرابا ئه‌گه‌ری سه‌ركه‌وتن له‌ ئارا دا بوو ، به‌ڵام له‌وه‌ دڵنیا نه‌بوون كه‌ به‌ دوای سه‌ركوتی توند و خوێناوی ناڕازییان هه‌زینه‌كه‌ له‌سه‌ر رێژیم ده‌كه‌وێ و كۆمه‌ڵگای جیهانی ، حكومه‌ت به‌ هۆكاری خوێنرشتن و سه‌ركوته‌كه‌ داده‌نێ نه‌ك ناڕازيیان.
6. بزووتنه‌وه‌ی‌ سه‌وز تا ئێستا هه‌ویستوویه‌تی ته‌نیا له‌ رۆژه‌ حكومه‌تییه‌كان بۆ ناڕه‌زایه‌تی ده‌ربڕین و خۆپێشاندان كه‌ڵك وه‌رگرێ و مه‌یدانی چالاكییه‌كانی له‌ بواری كات و زه‌مانه‌وه‌ سنووردار كردوه‌. هه‌ر له‌و په‌یوه‌ندییه‌دا سه‌وزه‌كان تاكتیكه‌كانی دیكه‌ی خه‌باتی دوور له‌ توندوتیژی و نافه‌رمانیی مه‌ده‌نیان له‌ پێش نه‌گرتوه‌ و مه‌یدانی مانۆری به‌ربڵاویان هه‌بوه‌ كه‌ كه‌ڵكیان لێ وه‌رنه‌گرتوه‌. بۆ وێنه‌ وه‌رگرتنه‌وه‌ پووڵ و به‌ستنی حیسابه‌ بانكییه‌كانی له‌ لایه‌ن ناڕازییان و ئه‌و كه‌سانه‌ی‌ كه‌ له‌ بانكه‌كان دا حیسابیان هه‌یه‌ و پووڵێكی زۆریان خه‌واندوه‌ ، له‌م بارودۆخه‌ ناله‌باره‌ ئابوورییه‌ی‌ كه‌ ئێستا رێژیم تێیدایه‌ ، حكومه‌ت فشاری بۆ دێ.
7.  و یه‌كێك له‌ گرینگترین خاڵه‌ لاوازه‌كانی ئه‌و بزووتنه‌وه‌یه‌ نه‌بوونی رێبه‌رێكی دیاریكراو و به‌رنامه‌ڕێژییه‌كی كاریگه‌ر و ئه‌مڕۆییه‌.
هه‌موومان ده‌زانین كه‌ هیچ كرده‌وه‌یه‌كی به‌ كۆمه‌ڵ ، ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر مه‌به‌ست كۆمه‌ڵێكی چه‌ند كه‌سیش بێ ، به‌ بێ بوونی رێبه‌ر و به‌رنامه‌ڕێژ و هاوئاهه‌نگار ، به‌ ئاكامێكی باش و گونجاو ناگا ، چ بگا به‌ جووڵانه‌وه‌یه‌كی چه‌ند میلیۆنی كه‌ ناڕازییانی حكومه‌تێك تێیدا به‌شدارن و یه‌كێك له‌ به‌شه‌ تێچوه‌ هه‌ر چووكه‌كانی، گیانی مرۆڤه‌ و باس له‌ چاره‌نووسی گه‌لانی وڵات یان خه‌ڵك ده‌كا.
مووسه‌وی‌ و كه‌ڕوبی سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌یكه‌ خه‌ڵكیان بۆ به‌شداریی كردن له‌ خۆپێشاندانه‌كان هان دا ، به‌ڵام وه‌كوو جاران راشكاوانه‌ داواكانیان و پێشنیاره‌كانیان بۆ جیاكردنه‌وه‌ی‌ ریزی ناڕازییان له‌ لایه‌نگرانی ده‌سه‌ڵات نه‌خسته‌ ڕوو.
ئێستاش دوای تێپه‌ڕینی زیاتر له‌ سه‌ده‌یه‌ك له‌ جووڵانه‌وه‌ی خه‌ڵكی ئێران بۆ گه‌یشتن به‌ دێمۆكراسی و چه‌ندین جووڵانه‌وه‌ی‌ به‌رینی كۆمه‌ڵایه‌تی ، زۆربه‌ی‌ لایه‌نگران ، یان باشتر بڵێن ئه‌و كه‌سانه‌ی‌ كه‌ رێبه‌ریی بزووتنه‌وه‌ی‌ سه‌وز له‌ ئێراندا ده‌كه‌ن ، خۆ له‌ باسكردنی دێمۆكراسی و مافی مرۆڤ وه‌كوو ئامانجی سه‌ره‌كی ده‌بوێرن.
هه‌ر ئه‌و نه‌هێنانه‌ گۆڕێی روونی ئامانجه‌كانی بزووتنه‌وه‌ ، بۆته‌ هۆی سه‌رلێشێواوی خه‌ڵكی ئێران و ئه‌و كاته‌ هه‌ست به‌وه‌ ده‌كه‌ین كه‌ سه‌رجه‌م درووشمه‌كان ، چ "مقطعی" و چ "ئیستراتیژیك" له‌ دڵێ ئه‌و ئامانجه‌ ناڕوونه‌وه‌ سه‌رچاوه‌ ده‌گرێ. بۆ وێنه‌ رۆژێك درووشمه‌كان "الله اكبر"ن كه‌ درووشمی هه‌ر ئێستای حیزبوڵڵای ئێران و لوبنان و درووشمی ئێستای حه‌ماس له‌ به‌رامبه‌ر حكومه‌تی سیكۆلاری فه‌لستینه‌ ، رۆژێكی دیكه‌ و له‌ خۆپێشاندنێكی دیكه‌ دا درووشمه‌كان "كۆماری ئێرانی" واته‌ كۆماری سیكۆلار و غه‌یره‌ ئیسلامییه‌.
به‌م پێیه‌ :
شاردنه‌وه‌ی‌ لاوازییه‌كانی ئه‌و بزووتنه‌وه‌یه‌ و گۆڕینی راستییه‌كان به‌ مه‌به‌ستی شاردنه‌وه‌یان نه‌ ته‌نیا خزمه‌تێك به‌و جووڵانه‌وه‌یه‌ ناكا ، به‌ڵكوو له‌ زیندوویی و به‌رده‌وامییه‌كه‌ی‌ داده‌به‌زێنێ.
ئه‌و بزووتنه‌وه‌یه‌ بۆ ئه‌وه‌ی‌ له‌و ده‌رجا لێدان و قه‌تیس مانه‌وه‌یه‌ی رزگاری بێ ، پێویسته‌ رێگایه‌یه‌ك بدۆزێته‌وه‌ كه‌ ، ده‌بێ هه‌ڵبژاردنی رێبه‌رێكی به‌رپرس و وشیار له‌ خودی ئه‌و بزووتنه‌وه‌یه‌ ، هاوئاهه‌نگی و پلانداڕێژی و سیاسه‌تداڕێژی ، هه‌نگاوی داهاتووی ئه‌و بزووتنه‌وه‌یه‌ بێ.
بزووتنه‌وه‌ی‌ سه‌وز له‌ 8 مانگی رابردوو دا به‌ تایبه‌ت له‌ 22ی رێبه‌نداندا هه‌ندێ خاڵ و لاوازیی‌ خسته‌ڕوو كه‌ پێویسته‌ وه‌كوو ده‌رس كه‌ڵكی لێ وه‌رگرێ و له‌ مه‌یدانی سیاسه‌تی داهاتووی ئێراندا كاری بۆ بكا . له‌و نێوه‌دا پێویسته‌ كه‌ جۆراوجۆریی سیاسی ، كولتووری ، كۆمه‌ڵایه‌تی و ...هتد له‌ ئێراندا بخوێنێته‌وه‌ و ئه‌و هێزه‌ كارتێكه‌رانه‌ی‌ ئێران ببینێ و به‌ كرده‌وه‌ له‌ مه‌یدانی سیاسه‌تی داهاتووی دا كه‌ڵكیان لێ وه‌رگرێ.
سه‌وزه‌كان ده‌بێ وا بكه‌ن كه‌ ئه‌و بزووتنه‌وه‌یه‌‌ ته‌نیا نه‌بێته‌ بزووتنه‌وه‌ی‌ شاری تاران و سێ شاری گه‌وره‌ی‌ دیكه‌ی‌ ئێران و ده‌بێ گشتگیر بكرێ كه‌ هه‌ر وه‌ك باسم كرد رێگاكانی دیارن.

بڵاوکراوه‌کان
زیاتر
به‌یاننامه‌ و راگه‌یه‌ندراوه‌کان
په‌یامی ده‌فته‌ری سیاسیی حیزبی دیموکراتی کوردستان به‌ بۆنه‌ی شێست وپێنجه‌مین ساڵرۆژی دامه‌زرانی حیزبه‌وه‌.
پێوه‌ندی به‌ ئۆرگانه‌کانی حیزبه‌وه‌
بۆ زانیاری‌ له‌سه‌ر چۆنیه‌تیی‌ پێوه‌ندی‌ گرتن به‌ ئۆرگانه‌كانی‌ حیزبی‌ دێموكراتی‌ كوردستانه‌وه‌ ئه‌م به‌شه‌ بخوێننه‌وه‌
رێبه‌رانی شه‌هید
کاروباری په‌نابه‌ران
به ئاگاداریی هه‌موو ئه‌ندامان و لایه‌نگرانی حیزب ده‌گه‌یه‌‌نین كه له وڵاته جۆربه‌جۆره‌کان كه‌یسی په‌نابه‌رییان هه‌یه یان داوای په‌نابه‌‌ری ده‌که‌ن، بۆ كاروباری ته‌ئیدییه و هاوكاریی دیكه له‌م کاناڵانه‌وه‌ پێوه‌ندیی به‌ حیزبه‌وه بگرن
ئاگادارییه‌کان
به‌ڵگه‌نامه‌کان
ماڵپه‌ره‌کانی دیکه‌ی حیزب
ئارشیو



2010 مافی کۆپی کردنی پارێزراوه‌ بۆ ماڵپه‌ری کوردستان و کورد
ماڵپه‌ری سه‌ره‌کیی حیزبی دێموکراتی کوردستان