Kurdistan Democratic Party
KDP-IRAN
Kurdistanukurd
ماڵپەڕی ناوەندیی حیزبی دێموکراتی کوردستان
سێ شه‌ممه ۴ ی ره‌زبه‌ری ۱۳۹۶| 26/09/2017 |کاتژمێر:
ئەدەب

ئازاد و قاقایەکی دی

07/09/2017 | 03:19:19
nasrinnnnyousefzadee
نەسرین یوسف‌زادە

پێشمەرگەی کوردستان بۆ دیفاع لە مان و مەوجوودییەتی نەتەوەکەی و بۆ پاراستنی ماف و ئازادییەکانی خەڵکی کوردستان، هه‌موو کات تێکۆشاوه‌ و هه‌وڵی ئه‌وه‌ بووه‌ خۆی به‌ نزیکترین که‌سی خه‌لک بزانێ له‌گەڵ ئه‌وه‌ی که‌ له‌وانه‌یه‌ زۆربه‌یان به‌ ده‌یان ساڵ له‌ نزیکترین که‌سه‌کانیان دوور بن و نه‌یاندیتبێتن و کورد وته‌نی ته‌نانه‌ت مه‌یلی ئازیزانیشیان نابێ و مه‌یلیان دابێ به‌ هاورێ و هاوسه‌نگه‌ران و ئه‌و که‌سانه‌ی که‌ هاورێبازیان بوون و ته‌نانه‌ت  ئه‌وه‌نده‌ عاشقی حیزبه‌که‌یان بوون که‌  ئه‌و عه‌شق و ئه‌وینه‌ بووەته‌ هۆی ئه‌وه‌ی که‌ بەرگەی دووریی خۆشه‌ویستترین که‌سه‌کانیان بگرن و ورده‌ورده‌ دوای ماوه‌یه‌ک ‎ئازیزانیان له‌ یاد بکه‌ن و هەستی نزیکیی خوێنی بە نیسبەت جاران کەمڕەنگ بێتەوە.

ئه‌وه‌ی که‌ ده‌مهه‌وێ لێره‌دا باسی بکه‌م و بیگێڕمه‌وه‌ چیرۆکێکه‌ که‌ له‌ زمانی عزیز حاجی ره‌حیمی، پێشمه‌رگه‌ی حیزبی دیموکراتم بیستووه‌. چیرۆکه‌که‌ باسی شه‌هیدی پێشمه‌رگه‌ شه‌هید ئازاد ئاڵی، کوڕه‌ لێو به‌خه‌نده‌ و خوینشیرینه‌که‌ی دێموکڕات دەکا کە لە ١٦ی خەرمانانی ساڵی ڕابردوو هاوڕێ لەگەڵ شەهید ئەمیر نەستانی کەوتنە بۆسەی دوژمن و گیانی پاکیان بەخشی بە کوردستان‌.

عه‌زیز حاجی ڕه‌حیمی ئاوا ده‌گێڕێته‌وه‌:

رۆژ ئاوا ببوو. ئێمه‌ لە ناوچەی سەردەشت هه‌نگاو به‌ هه‌‌نگاو به‌ نێو شاخ و به‌رد و بەرزاییەکاندا ڕێگەمان دەبڕی و له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی مه‌ترسیی ئه‌وه‌مان له‌سه‌ر بوو که‌ بکەوینە بۆسەی دوژمنەوە، بەڵام وشیاری و ئەزموونی فه‌رمانده‌کانمان کاک محه‌مه‌دی ماماغا و کاک حه‌سه‌ن خۆشکه‌لام لە تەنیشت وره‌ و ئازایه‌تیی هاوسه‌نگه‌رانمان دەبوونە هۆی ئه‌وه‌ی که‌ هه‌ر جارێک و هه‌نگاوێکی هه‌ڵیدێنینه‌وه‌ زیاتر هه‌ست به‌ سه‌ربه‌رزی و سه‌ربه‌ستی بکه‌ین. لەگەڵ ئەوەشدا کە ده‌بوو زۆر‌ به‌ ئەسپایی و بێده‌نگ بجوڵێین که‌ بۆخۆمان به‌ حاڵ گوێمان له‌ ده‌نگی هه‌ناسه‌کێشانمان بێ، ئازاد کە قەت بزەی لە لێوان نەدەکەوت هه‌ر تاوناتاوێک به‌ بیانوویه‌ک تا ده‌یتوانی قاقایه‌‌کی به‌ دڵی خۆی ده‌کێشا و هه‌موو جارێ کاک محه‌مه‌دی ماماغا ئاوڕی ده‌داوه‌ و ده‌یگوت: کوڕه‌ ئازاد مه‌ردی ئه‌و خودایه‌ به‌…..

لای ئێوارێ بوو. وڵات ورده‌ ورده‌ تاریک ببوو له‌ قه‌راغ دێیه‌ک بووین و ده‌بوو هه‌ر دوو که‌س و سێ که‌س دابه‌ش بین و بچین بۆ ئه‌و ماڵانه‌ی که‌ ده‌مانناسین و لێیان دڵنیا بووین. من خۆم چونکە خه‌ڵکی ئه‌و دێهاتانه‌ نه‌بووم و که‌سم له‌وێ نه‌ده‌ناسی چاوه‌ڕوان بووم بزانم کێ بانگم ده‌کا و له‌گه‌ڵ کام له‌ تیمه‌ دوو و سێ که‌سییه‌کان ده‌که‌وم. له‌و کاته‌دا ئازاد ده‌ستێکی له‌سه‌ر شانم دانا و گوتی: ها کاک عه‌زیز بۆ وا حه‌په‌ساوی براله‌؟ وه‌ره‌ با بچینه‌ ماڵی خوشکم ئه‌وه‌تا ماڵه‌که‌یان لێرەیە. جا جه‌وله‌یه‌کی دیکه‌ که‌ چووینە بۆکانێ میوانی دایکت ده‌بین. ( پێشتر زۆرجار باسی میهره‌بانی و پێشمەرگەخۆشەویستیی دایکمم بۆ کردبوو) ها ها ها ها و قاقایه‌کی توندی دیکه‌ که‌ دووباره‌ کاک حه‌سه‌ن ئاوڕێکی توندی لێ  داوه‌ و سه‌رێکی  ڕاوه‌شاند.

وه‌ شوێن ئازاد کەوتم. کە زۆر شارەزا و خه‌ڵکی ناوچەکە ‌بوو.‌  گه‌یشتینه‌ به‌ر درگای ماڵێک و ڕاوه‌ستاین ئازاد ده‌ستی برد بۆ ته‌قولبابی درگاکه‌ تا لێیدا به‌ڵام ده‌ستی له‌رزی. ئازادی لێو به‌خه‌نده‌ بۆ چرکه‌یه‌ک فرمێسک قه‌تیس ما له‌ چاوه‌کانیدا و دوای ئەوەی هه‌ناسه‌یه‌کی قووڵی هه‌ڵکێشا ته‌قه‌ی له‌ درگاکه‌ هێنا.

ده‌نگی ژنێک هات: کێیه‌؟

ئازاد: خۆمانین

درگا کراوه‌ و ژنێک له‌ نێو شیپانه‌ی درگاکه‌دا ڕاوه‌ستا. که‌ چاوی به‌ ئێمه‌ که‌وت بۆ چرکه‌یه‌ک له‌ سه‌ر خۆی چوو هه‌ر بۆیه‌ ئازاد ئامێزی پێداکرد و ئه‌ویش پڕ به‌ دڵ براکه‌ی له‌ باوه‌ش گرت. له‌و کاته‌دا چاوی به‌ ئێمە که‌وت و خێرا لای درگاکه‌ی کردوه ‌و چووینه‌ ژوورێ.

من خۆم ئەو چرکە ساتەم قەت لە یاد ناچێ کە چۆن ئەو خوشک و برایە یەکتریان لە ئامێز گرتبوو. کاتێک چووینە ژوورێ دەسبەجێ نان و خوانیان ساز کرد و بۆیان هێناین. ئه‌و شه‌وه‌ ئێمه‌ که‌ میوانی ماڵی خوشکێکی ئازاد بووین به‌ رێکه‌وت خوشکێکی دیکه‌شی هه‌ر به‌ میوانی له‌وێ بوو، بۆیه‌ به‌ردوام خوشکه‌زاکانی به‌ ده‌وریدا ده‌هاتن و وه‌سه‌ر و کۆڵی ده‌که‌وتن به‌ڵام ئه‌و ئازاده‌ی که‌ له‌ نێو هاوسه‌نگه‌رانیدا به‌رده‌وام قاقای لێده‌دا ئێستا هەر به‌ بزه‌یه‌کی سه‌ر لێو جوابی خۆشحاڵیی خۆشه‌ویسته‌کانی ده‌داوه‌. ئه‌وه‌ بۆ من بوو به‌ پرسیار که‌ چۆنه‌ ئازاد ئاوا له‌ ماڵی خوشکی بێده‌نگه‌ و هیچ ناڵێ و چۆنە ئازاد ئاوا لە نێو خۆشەویستانیدا مات و بێدەنگە؟

ئەو شەوە تێپەڕی و بەری بەیانی چووینه‌وه لای هاورێکانمان و دووباره‌ ئازاد بۆوه‌ به‌ ئازاده‌که‌ی ڕۆژان. هه‌موو جارێک که‌ ئازاد به‌ هه‌ر هۆیه‌ک قاقای لێددا بیری شه‌وی پێشوو ده‌که‌وتمه‌وه‌ که‌ چۆن بوو ئه‌و ئازاده‌ی هه‌موو به‌و شێوه‌یه‌ ده‌مانناسی ئه‌و ئازاده‌ی که‌ هه‌موو کاتێک به‌ خه‌م پێکه‌نیوه‌ و به‌ڕانبه‌ر به‌ نه‌هامه‌تی ژیان به‌ دڵ قاقای لێداوه‌ چۆن له‌‌ لای ئازیزانی وا بێده‌نگ بوو؟ تا ئه‌وه‌ی شه‌وی داهاتوو به‌ هه‌مان دەستووری شه‌وی پێشوو چووینە دێیه‌کی دیکه‌ و دووباره‌ ئازاد ڕووی کردە من و گوتی: کاک عەزیز ماڵی خوشکێکی دیکه‌شم له‌و دێیه‌یه‌، پێتان چۆنه‌ بچین؟

کاک محه‌مه‌د گوتی: هه‌تی ئازاد مه‌ردی خودا بن ئاگاتان له‌ خۆتان بێ ئه‌وه‌ دۆینێ شه‌ویش له‌ ماڵی خوشکێکت بوون و ئه‌وشۆش هه‌ر به‌ هه‌مان ده‌ستوور…

ئازاد قاقایه‌کی لێدا و گوتی: ها فه‌رمانده‌ چییه؟‌ من له‌ خوشکاندا ده‌وڵه‌مه‌ندم دروسته‌ له‌ ماڵی دنیا هیچم نییه‌ به‌ڵام الحه‌ملای خوشکی باشم زۆرن.

دوایه‌ دستی ڕاداشت و شاخ و کێوه‌کانی به‌ ده‌ست نیشان داین و گوتی: ئه‌یچۆن فه‌رمانده‌ ئه‌و ماڵانه‌ی لێره‌ن هه‌موو نا به‌ڵام زۆربه‌یان خزم و که‌س و کارمانن. دووبارە قاقایەکی دیکە…

کاک حه‌سه‌ن گوتی: باشە بڕۆن، بەڵام ئاخری تۆ بەو هەموو قاقا لێدانە بەڵایەکمان بەسەر دێنی و ئاشکرامان دەکەی. برۆن به‌ڵام ئاگاتان له‌ خۆتان بێ و بە وەخت وەرنە دەرێ.

له‌گه‌ڵ ئازاد که‌وتمەوە رێ. ڕوخساری گه‌شاوه‌ و لێوی به‌خه‌نده‌ و پێکه‌نینی  ئازاد هه‌نگاو به‌ هه‌نگاو وره‌ی ده‌داینێ، دوای چوار پێنج خوله‌ک گه‌یشتینه‌ ماڵی خوشکی ئازاد، ئه‌و جار درگای ماڵه‌که‌ کرابۆوه‌ و ئێمه‌ش به‌ دوای ئازاددا وه‌ژوور که‌وتین. ژنێک له‌ حه‌وشه‌ له‌لای شێره‌ی ئاوه‌که‌ داهاتبۆوه‌ و خه‌ریکی شۆردنی قاب و قاچاق  بوو که‌ له‌ پڕ ئازاد گوتی: میوان ڕاده‌گرن؟

ژنەکە‌ له‌و کاته‌دا سه‌ری هه‌ڵێنا و بۆ چه‌ند چرکه‌ به‌ حه‌په‌ساوی چاوی له‌ ئازاد کرد و  ئاوڕێکی له‌ ئێمە دایه‌وه‌ و دووباره‌ سوچی نیگای که‌وته‌وه‌ سه‌ر ڕوخساری ئازاد و چۆکه‌کانی که‌وتنه‌ له‌رزین. له‌و کاته‌دا ژنێکی لاوتر له‌ ژورێ هاته‌ ده‌رێ و گوتی: داده‌ گیان چی ده‌که‌ی بۆ نایه‌یه‌ ژورێ.

گوتی: وه‌ره‌ میوانمان هاتوه‌ کاکه‌ ئازاد هاتۆته‌وه‌…

خوشکه‌کان خۆیان له‌ ئامێزی براکه‌یان هاویشت و بۆنیان به‌ سینگ و به‌رۆکی ماندوو و پێشمه‌رگانه‌ی دەکرد و ئازادیش هه‌ر وه‌ک شه‌وی پێشوو به‌ دڵێکی پڕ له‌ گریانه‌وه‌ باوه‌شی به‌ خوشکه‌کان و خوشکه‌زاکان و زاواکانیدا کردبوو.

ئێستا  ئیتر هه‌موومان چووبووینه‌ ژوورێ و دانیشتبووین. خوشکه‌کانی ئازد هه‌ر جار ناجارێک به‌خێرهاتنیان ده‌کردین و لە خۆشییان کورد وتەنی پێیان وە عەرزی نەدەکەوت. خوشکه‌زاکانی ئازاد هه‌ر به‌ ده‌وریدا ده‌هاتن و دەچوون به‌ڵام ئازاد دووباره‌ بێده‌نگ له‌ سوچێک دانیشتبوو و هیچی نه‌ده‌گوت.

ئه‌و ڕفتاره‌ی ئازاد به‌لامەوە زۆر سه‌یر بوو. بە سەرسووڕمانەوە گوتم: ئه‌رێ ئازاد ئه‌وه‌ دوو شه‌وه‌ چیته‌ تۆ له‌و دوو شه‌وه‌دا چوار خوشک و زاوا و ئه‌و هه‌موو خوشکه‌زا جوان و خنجیلانانه‌ت دیتووه‌، هه‌ر که‌سێکی له‌جیاتی تۆ بایه‌ له‌ خۆشییان ده‌فڕی به‌ڵام تۆ نه‌‌ک پێناکه‌نی و وەک هەمیشەیی خۆت قاقا لێنادەی، به‌ڵکوو ئه‌گه‌ر ئه‌وانیش ده‌تدوێنن هەر به‌ بزه‌یه‌ک که‌فایه‌ت ده‌که‌ی و هیچ ناڵێی، کوڕه‌ کاکه‌ هێندێک به‌ ڕوحم به‌ وه‌ڵا چاوه‌ڕوانیم له‌ تۆ نه‌بوو ئاوا بی.

ئازاد گوتی: ئەتۆ ڕاست دەکەی به‌ڵام براله‌ بیست ساڵ دووری واده‌کا له‌ مرۆڤ که ڕوحم و به‌زه‌ییشی که‌م بێته‌وه‌ کاکی من. ئەمن بیست ساڵە خوشکه‌کانم نه‌بینیوه‌ و خوشکه‌زاکانم هەر ناویان بیستووم که‌ ئاوا به‌ دڵخۆشی به‌سه‌ر و گوێلاکمدا هه‌ڵده‌گه‌ڕێن، بەڵام چی بکه‌م که‌ ئەمن هەر ئەوەندەم پێدەکرێ دەنا نامەوێ وابم.

گوتم کاک ئازاد کاتێک ئەو قسانەی تۆ دەبیستم له‌ لای خۆم بیر له‌ که‌سوکاری خۆم ده‌که‌مه‌وه‌ یانی هه‌ر کام له‌ ئێمه‌ دوای چه‌ند ساڵ نه‌دیتنی خۆشه‌ویستانمان ئاوا به‌رامبه‌ریان سارد و سڕ دەبین و لامان بێگانه‌ دەنوێنن؟

قاقایه‌کی لێدا و گوتی: نا ئیدی کاک عه‌زیز واش نا، ئێستا ئه‌گه‌ ساڵێکی دیکه‌ بێینه‌وه‌ هه‌موویان ده‌ناسمه‌وه‌ و بۆشم ئاشنان و ناو و ڕوخساری هه‌موو ئەو خوشکەزایانەشم له‌ یاد ده‌مێنێ…

دوو ساڵ به‌سه‌ر ئه‌و شەوانە و ئەو گەشتە سیاسی و نیزامییەدا تێدەپەڕێ، پاره‌که‌ و ساڵیک دوای ئه‌و بەسەرهاتە بوو کە ئازادی لێو به‌خه‌نده‌ی دێموکڕات به‌ره‌و‌ باره‌گای خۆنه‌ویستان فڕی و شه‌هید بوو.

ئازادێک که‌ خه‌نده‌ هه‌وێنی ژیانی بوو و ته‌نها چرکه‌یه‌ک له‌ پێکه‌نین نه‌ده‌که‌وت به‌ ئاواتی دیتنه‌وه‌ی جارێکی دیکه‌ی خوشک و خوشکه‌زاکانی به‌ره‌و شاخ و کێوه‌کان هه‌نگاوی هه‌ڵێنا تا بۆ جارێکی دیکه‌ خۆشه‌ویستانی له‌ ئامێز بگرێ به‌ڵام ئه‌جه‌ل مه‌ودای نه‌دا و له‌ گه‌ڵ پۆلێک له‌ هاوسه‌نگه‌ران که‌وتنه‌ که‌مینه‌وه‌ و هاوڕێ له‌گه‌ڵ هاوسه‌نگه‌رێکی دیکه‌ به‌ ناوی شه‌هد «ئه‌میر نستانی» به‌ ده‌ستی  تاریکپه‌ره‌ستانی جەهل و تیرۆر که‌ له‌ سه‌ر ڕێگا بۆمبیان بۆ دانابوونه‌وه،‌ شه‌هید بوون و گیانیان بەخشی.

سەرچاوە: ڕۆژنامەی کوردستان ژمارە ٧٠٩.